Trẻ Ngứa Hậu Môn Ban Đêm Có Phải Giun Kim?

Bé 7 tuổi ngứa hậu môn, nghi giun kim không khỏi sau tẩy giun? Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan tư vấn nguyên nhân, cách điều trị và phòng lây nhiễm hiệu quả.

Trẻ ngứa hậu môn ban đêm có phải giun kim?

"Xin chào Bs Hằng Lan. Con gái em năm nay 7 tuổi, cháu thường bị ngứa hậu môn kèm theo các vết ngứa da, đêm ngủ cháu hay tỉnh giấc và kêu ngứa hậu môn, em có soi đèn thấy có hiện tượng giống giun kim, nhìn rất nhỏ trắng bé hơn sợi chỉ, em có mua thuốc tẩy giun ở hiệu thuốc cho cháu uống mà không khỏi. Em có nên cho cháu uống thêm thuốc không? và bao giờ thì khỏi. Xin bác sĩ tư vấn giúp em ạ, xin cảm ơn Bs - Thanh Le".

Xin chào chị Thanh Lê,

Qua những gì chị mô tả: bé gái 7 tuổi thường xuyên ngứa hậu môn về đêm, ngủ không yên, soi đèn thấy sinh vật nhỏ màu trắng như sợi chỉ, uống thuốc tẩy giun ngoài hiệu thuốc nhưng chưa khỏi — tôi nghĩ nhiều đến khả năng bé đang mắc bệnh giun kim ở trẻ em. Đây là tình trạng rất phổ biến, đặc biệt ở lứa tuổi mẫu giáo và tiểu học.

Bài viết này sẽ giúp chị và các phụ huynh hiểu rõ hơn về giun kim, cơ chế lây nhiễm, cách điều trị đúng và phòng ngừa tái nhiễm hiệu quả.

Giun kim là gì? Vì sao trẻ hay mắc?

Giun kim có tên khoa học là Enterobius vermicularis, là loại ký sinh trùng đường ruột thường gặp nhất ở trẻ nhỏ. Giun có màu trắng, nhỏ như sợi chỉ, dài khoảng 0,5–1 cm.

Hình ảnh kích thước, màu sắc và hình dáng của giun kim

Vì sao trẻ dễ bị nhiễm giun kim?

Trẻ hay mút tay, cắn móng tay
Trẻ chưa có thói quen rửa tay đúng cách
Hay chơi chung đồ chơi, ngủ chung giường với bạn có nhiễm giun kim
Môi trường lớp học đông trẻ

Giun kim không lây qua ăn uống mất vệ sinh như nhiều loại giun khác mà chủ yếu lây qua tay – miệng – hậu môn.

Quá trình lây nhiễm giun kim diễn ra như thế nào?

Hiểu rõ vòng đời của giun kim sẽ giúp phụ huynh biết vì sao bệnh dễ tái nhiễm.

1. Trứng giun kim cũng như các loại giun sán khác xâm nhập qua đường miệng

Trứng giun có thể bám trên tay, đồ chơi, quần áo, chăn màn. Khi trẻ đưa tay lên miệng, trứng đi vào ruột non.

2. Giun trưởng thành sống ở trong ruột

Sau khoảng 2–4 tuần, giun phát triển thành giun trưởng thành trong ruột già.

3. Giun cái bò ra hậu môn đẻ trứng ban đêm

Ban đêm, khi trẻ ngủ say, giun cái bò ra rìa hậu môn để đẻ trứng. Chính quá trình này gây ra ngứa hậu môn về đêm dữ dội.

4. Trẻ gãi → trứng bám vào tay → tái nhiễm

Trẻ gãi hậu môn, trứng bám vào móng tay. Nếu không rửa tay sạch, trẻ sẽ tự nuốt lại trứng giun, gây tái nhiễm liên tục.

Đây là lý do vì sao nhiều trường hợp uống thuốc tẩy giun nhưng vẫn không khỏi.

Dấu hiệu nhận biết bệnh giun kim ở trẻ em

Phụ huynh nên lưu ý những biểu hiện sau:

Ngứa hậu môn nhiều về đêm
Trẻ ngủ không sâu giấc, hay quấy khóc về đêm
Nghiến răng khi ngủ
Đau bụng nhẹ quanh rốn
Có thể thấy giun nhỏ trắng ở hậu môn hoặc trong phân

Một số bé còn bị ngứa da do giun kim, nổi mẩn quanh mông do gãi nhiều gây viêm da.

Uống thuốc tẩy giun ngoài hiệu thuốc không khỏi – vì sao?

Chị Thanh Lê thân mến,

Nhiều loại thuốc tẩy giun bán tự do chỉ có tác dụng chung, nhưng điều trị giun kim cần:

Đúng loại thuốc đặc trị
Đúng liều theo cân nặng
Uống nhắc lại sau 2 tuần
Điều trị đồng thời cả gia đình

Nếu chỉ cho bé uống một liều duy nhất mà không điều trị các thành viên khác, khả năng tái nhiễm rất cao.

Có nên cho bé uống thêm thuốc?

Tôi không khuyến khích tự ý cho trẻ uống thêm thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Việc lạm dụng thuốc (tự ý) có thể gây:

Buồn nôn, đau bụng
Rối loạn tiêu hóa
Tăng nguy cơ kháng thuốc

Thay vào đó, chị nên đưa bé đến cơ sở chuyên khoa để được xét nghiệm và kê đơn chính xác.

Điều trị giun kim đúng cách như thế nào?

1. Thăm khám chuyên khoa ký sinh trùng

Bác sĩ có thể làm xét nghiệm băng keo quanh hậu môn vào buổi sáng để xác định trứng giun.

2. Dùng thuốc đặc trị theo đúng phác đồ

Thông thường sẽ:

Uống 1 liều duy nhất
Nhắc lại sau 2 tuần
Điều trị đồng loạt cho tất cả các thành viên trong gia đình

3. Kết hợp vệ sinh nghiêm ngặt

Cắt ngắn móng tay trẻ
Rửa tay bằng xà phòng trước ăn và sau khi đi vệ sinh
Giặt riêng đồ lót, chăn ga bằng nước nóng
Phơi nắng kỹ

Điều trị thuốc mà không vệ sinh tốt thì bệnh rất dễ quay lại.

Giun kim có nguy hiểm không?

Đa số bệnh giun kim không gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu để kéo dài:

Trẻ suy giảm chất lượng giấc ngủ dẫn đến ảnh hưởng sức khỏe
Giảm tập trung học tập
Viêm da quanh hậu môn
Bé gái có thể bị viêm âm hộ do giun chui lạc chỗ

Vì vậy, phát hiện sớm và điều trị đúng cách là rất quan trọng.

Hình ảnh: Soi thấy giun kim ở hậu môn một bệnh nhân nhi 10 tuổi

Phòng lây nhiễm giun kim cho cả gia đình

Đây là yếu tố quyết định để khỏi bệnh hoàn toàn.

Các nguyên tắc quan trọng:

Điều trị đồng loạt các thành viên
Không dùng chung khăn tắm
Thay đồ lót mỗi ngày
Lau dọn nhà cửa thường xuyên
Hướng dẫn trẻ không mút tay, không cắn móng tay

Trứng giun kim có thể tồn tại trong môi trường 2–3 tuần nếu không vệ sinh sạch sẽ.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

Phụ huynh nên đưa con em mình đến cơ sở y tế nếu:

Ngứa hậu môn kéo dài trên 1 tuần mà chưa rõ nguyên nhân
Đã uống thuốc nhưng không khỏi
Trẻ sụt cân, mệt mỏi
Có dấu hiệu viêm da nặng quanh hậu môn

Việc khám chuyên khoa giúp xác định đúng nguyên nhân và tránh nhầm lẫn với các bệnh da liễu khác.

Địa chỉ điều trị giun kim uy tín tại Hà Nội

Chị có thể đưa bé đến Phòng khám Quốc tế Ánh Nga tại:

Số 443 đường Giải Phóng, Phường Phương Liệt, Quận Thanh Xuân, Hà Nội

Tại đây có chuyên khoa ký sinh trùng với phác đồ điều trị bài bản, xét nghiệm chính xác và hướng dẫn vệ sinh phòng ngừa tái nhiễm đầy đủ cho gia đình.

Bao giờ thì khỏi hoàn toàn?

Nếu điều trị đúng thuốc, đúng phác đồ và vệ sinh tốt:

Triệu chứng ngứa sẽ giảm sau vài ngày
Sau 2–3 tuần có thể kiểm soát hoàn toàn
Quan trọng nhất là không tái nhiễm

Phụ huynh không nên quá lo lắng, vì bệnh giun kim ở trẻ em là bệnh phổ biến và hoàn toàn có thể điều trị dứt điểm.

Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan lưu ý thêm

Chị Thanh Lê thân mến,

Những gì chị quan sát rất đúng và tinh ý. Tuy nhiên, thay vì tự mua thuốc thêm, chị nên đưa bé đi khám chuyên khoa để được điều trị đúng cách. Việc phối hợp thuốc và vệ sinh môi trường là chìa khóa giúp bé khỏi hẳn và không lây sang các thành viên khác.

Sức khỏe của trẻ nhỏ cần được chăm sóc cẩn trọng ngay từ những dấu hiệu nhỏ nhất.