Ngứa Da, Nổi Mề Đay Dai Dẳng: Có Liên Quan Ấu Trùng Giun Sán?

"Em chào Bác sĩ. Em tên Lê Thảo, em 39 tuổi ở Bắc Ninh, em bị ngứa da, nổi mề đay dị ứng toàn thân hơn 2 tháng nay, nhất là sau khi tắm và lúc ngủ, trước đây em chưa từng bị như này, em đã đi khám Da liễu và được kê thuốc giảm ngứa dị ứng, mỗi khi ngứa em uống thuốc dị ứng mới hết ngứa nhưng sau đó em lại bị ngứa trở lại. Bác sĩ bên Da liễu có tư vấn em nên đi khám ký sinh trùng giun sán gây ngứa mề đay. Vậy tình trạng bệnh của em như trên có phải do ký sinh trùng giun sán không, mong Bác sĩ tư vấn về bệnh ấu trùng giun sán gây ngứa mề đay để em lên khám ạ. Em cảm ơn"

Ngứa da mề đay kéo dài có phải do ấu trùng giun sán?

Ngứa da, nổi mề đay dị ứng là tình trạng khá phổ biến, tuy nhiên khi các triệu chứng này kéo dài nhiều tuần, tái đi tái lại, phải dùng thuốc dị ứng liên tục mới đỡ thì không ít người bắt đầu lo lắng: “Liệu mình có đang mắc bệnh gì tiềm ẩn không? Có phải do ấu trùng giun sán gây ra không?”

Với trường hợp của chị Lê Thảo, 39 tuổi, ở Bắc Ninh, bị ngứa da, nổi mề đay toàn thân hơn 2 tháng, mỗi lần uống thuốc dị ứng thì đỡ nhưng sau đó lại tái phát, đây là một câu hỏi rất thường gặp trong thực hành lâm sàng ký sinh trùng. Dưới đây là phần tư vấn chi tiết của Tiến sĩ – Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan, Phòng khám ký sinh trùng Ánh Nga Hà Nội.

Mề đay dị ứng kéo dài là gì?

Mề đay là phản ứng của da khi histamin được giải phóng quá mức, gây nên các mảng đỏ, sẩn phù, ngứa nhiều.

Thông thường, mề đay cấp tính chỉ kéo dài vài ngày đến vài tuần. Tuy nhiên, khi tình trạng ngứa da, nổi mề đay kéo dài trên 6 tuần, tái phát nhiều lần, chúng tôi xếp vào nhóm mề đay mạn tính, lúc này cần tìm nguyên nhân sâu xa, không chỉ dừng ở điều trị triệu chứng.

Ảnh bạn Lê Thảo gửi: Dị ứng mề đay khắp vùng lưng tái đi tái lại

Ấu trùng giun sán có gây ngứa mề đay không?

Câu trả lời là: CÓ, và đây là nguyên nhân thường bị bỏ sót.

Trong y học ký sinh trùng, nhiều loại ấu trùng giun sán khi xâm nhập vào cơ thể người không phát triển thành giun trưởng thành, mà di chuyển trong mô, máu, da, gây ra phản ứng miễn dịch mạnh.

Các ký sinh trùng thường gặp gồm:

• Giun đũa chó mèo có tên khoa học là Toxocara spp
• Giun lươn có tên khoa học là Strongyloides stercoralis
• Giun móc - giun mỏ
• Sán lá, sán dây ở giai đoạn đang là ấu trùng

Khi đó, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách giải phóng histamin → gây ngứa da, nổi mề đay, dị ứng toàn thân, rất giống dị ứng thông thường.

Điểm đặc trưng là:

• Ngứa kéo dài hàng tháng
• Uống thuốc dị ứng chỉ giảm ngứa tạm thời 
• Ngưng thuốc là ngứa tái phát

Trường hợp của chị Lê Thảo có nghi ngờ ấu trùng giun sán không?

Dựa trên thông tin chị cung cấp, tôi nhận thấy có nhiều yếu tố nghi ngờ:

Dấu hiệu gợi ý bệnh ấu trùng giun sán

• Ngứa da, mề đay toàn thân > 2 tháng
• Không tìm được nguyên nhân ngứa da/ dị ứng rõ ràng
• Phải dùng thuốc chống dị ứng thường xuyên
• Tái phát nhanh sau khi ngưng thuốc, tái đi tái lại.

Ở những bệnh nhân như chị Thảo, chúng tôi luôn khuyến cáo cần nghĩ đến bệnh ấu trùng giun sán gây ngứa mề đay, đặc biệt tại khu vực nông thôn, nơi có:

• Tiếp xúc với đất, cát
• Nuôi chó, mèo
• Ăn rau sống, thực phẩm chưa nấu chín kỹ

Cần làm gì để chẩn đoán chính xác?

Để xác định ngứa mề đay có phải do ấu trùng giun sán hay không, người bệnh không nên tự uống thuốc tẩy giun, mà cần:

Các xét nghiệm cần thiết

• Xét nghiệm huyết thanh học tìm kháng thể giun sán
• Xét nghiệm công thức máu (bạch cầu ái toan)
• Một số xét nghiệm chuyên sâu theo chỉ định bác sĩ

Việc chẩn đoán đúng giúp điều trị trúng nguyên nhân, tránh tình trạng uống thuốc dị ứng kéo dài mà bệnh không khỏi.

Xét nghiệm huyết thanh học tìm kháng thể giun sán

Điều trị mề đay do ấu trùng giun sán như thế nào?

Nếu xác định nguyên nhân là ấu trùng giun sán, phác đồ điều trị thường bao gồm:

• Thuốc điều trị ký sinh trùng giun sán đặc hiệu
• Kết hợp thuốc chống dị ứng trong giai đoạn đầu
• Theo dõi đáp ứng điều trị và tái khám định kỳ đúng/ đủ

Khi điều trị đúng, đa số bệnh nhân giảm ngứa rõ rệt sau vài tuần, mề đay không còn tái phát dai dẳng như trước.

Lời khuyên và chia sẻ từ Tiến sĩ – Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan

Bạn Lê Thảo thân mến, với tình trạng ngứa mề đay kéo dài hơn 2 tháng, chị không nên chủ quan. Dù không phải tất cả các trường hợp đều do ký sinh trùng, nhưng bệnh ấu trùng giun sán là nguyên nhân cần được loại trừ sớm, nhất là khi dùng thuốc dị ứng chỉ có tác dụng tạm thời.

Mời bạn lên địa chỉ thăm khám chuyên khoa tại Số 443 đường Giải Phóng, Phường Tương Mai, Hà Nội.

Bác sĩ Lan lưu ý thêm:

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp tình trạng ngứa da kéo dài, mề đay tái đi tái lại, hãy chủ động thăm khám chuyên khoa ký sinh trùng để được xét nghiệm và tư vấn chính xác.

Đừng để ngứa mề đay dai dẳng ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống – chẩn đoán đúng là bước đầu tiên để điều trị hiệu quả.

Ts. Bác sĩ. Nguyễn Hằng Lan

PHÒNG KHÁM ÁNH NGA HÀ NỘI

PHÒNG KHÁM KÝ SINH TRÙNG HÀ NỘI

CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN

ĐC: 443 Giải Phóng, Phương Liệt, Thanh Xuân, HN

Bs tư vấn 0988161298 - Hotline: 02473001318

Mở của từ 7h đến 17h, thứ 2 đến CN

Xét Nghiệm, Điều Trị Bệnh Giun Sán Gây Ngứa