Cây Nghể Răm Có Trị Được Sán Chó Toxocara Không?

Cây nghể răm có chữa được bệnh sán chó Toxocara không? Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan giải đáp dựa trên bằng chứng khoa học và hướng dẫn điều trị của WHO, CDC Hoa Kỳ.

Bạn đọc Trung Phạm hỏi:

"Thưa Bác sĩ, cây nghể răm có trị được bệnh sán chó Toxocara hay không? Em thấy nhiều người mách uống nước pha từ loại cây này có thể trị được bệnh sán chó. Mong Bác sĩ phản hồi."

Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan tư vấn:

Chào bạn Trung Phạm,

Đây là câu hỏi tôi gặp khá thường xuyên trong quá trình khám và điều trị cho người bệnh nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo (Toxocara). Khi tìm kiếm thông tin trên mạng hoặc nghe người quen truyền miệng, nhiều người tin rằng chỉ cần uống nước cây nghể răm trong một thời gian là có thể tiêu diệt được sán chó. Tuy nhiên, dưới góc độ y học hiện đại hiện nay chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh cây nghể răm có khả năng điều trị bệnh sán chó Toxocara ở người.

Việc lựa chọn đúng phương pháp điều trị ngay từ đầu sẽ giúp người bệnh tránh mất thời gian, hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ bệnh kéo dài.

Phác đồ điều trị bệnh sán chó hiện nay được khoa học công nhận là gì?

Bệnh sán chó thực chất là bệnh do ấu trùng giun đũa chó mèo Toxocara canis hoặc Toxocara cati gây ra. Sau khi xâm nhập vào cơ thể người, ấu trùng không phát triển thành giun trưởng thành mà di chuyển đến gan, phổi, da, mắt hoặc hệ thần kinh trung ương và tồn tại trong thời gian dài nếu không được điều trị phù hợp.

Hiện nay, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng như tại Việt Nam đều khuyến cáo điều trị bệnh Toxocara bằng thuốc chống ký sinh trùng đã được nghiên cứu lâm sàng, chủ yếu là:

• Albendazole.
• Mebendazole trong một số trường hợp phù hợp.
• Kết hợp thuốc chống dị ứng hoặc thuốc chống viêm khi người bệnh có biểu hiện dị ứng mạnh, tổn thương cơ quan hoặc theo chỉ định của bác sĩ.

Thời gian dùng thuốc, liều lượng và việc có cần điều trị hay không sẽ được bác sĩ quyết định dựa trên:

• Triệu chứng lâm sàng.
• Kết quả xét nghiệm huyết thanh sán chó mèo Toxocara.
• Chỉ số bạch cầu ái toan (Eos).
• Mức độ tổn thương gan, mắt hoặc các cơ quan khác nếu có.

Đến nay, không có tổ chức y tế quốc tế nào công nhận cây nghể răm là phương pháp điều trị bệnh sán chó.

Cây nghể răm có tác dụng gì?

Nghể răm là loại cây quen thuộc trong y học cổ truyền và đời sống hằng ngày. Theo nhiều nghiên cứu, cây chứa một số hợp chất có hoạt tính sinh học như flavonoid, polyphenol và tinh dầu.

Một số tác dụng đã được nghiên cứu qua gồm:

• Hỗ trợ kháng khuẩn.
• Chống oxy hóa.
• Giảm viêm ở mức độ nhất định.
• Hỗ trợ tiêu hóa.
• Có thể ức chế một số vi sinh vật trong điều kiện phòng thí nghiệm.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng các nghiên cứu này hoàn toàn không đồng nghĩa với việc cây nghể răm có thể tiêu diệt được ấu trùng Toxocara trong cơ thể người.

Để một dược liệu được công nhận là thuốc điều trị, cần trải qua nhiều giai đoạn nghiên cứu nghiêm ngặt trên động vật, thử nghiệm lâm sàng ở người và được các cơ quan quản lý y tế phê duyệt. Cho đến thời điểm hiện nay, cây nghể răm chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn này đối với bệnh sán chó.

Vì sao nhiều người vẫn tin rằng cây nghể răm trị được sán chó?

Đây là sự nhầm lẫn khá phổ biến trong dân gian.

Có ba nguyên nhân thường gặp:

Kinh nghiệm truyền miệng

Một số người sau khi uống nước nghể răm cảm thấy giảm ngứa hoặc khỏe hơn nên cho rằng bệnh đã khỏi. Tuy nhiên, triệu chứng ngứa của bệnh sán chó có thể thay đổi theo từng giai đoạn và còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác, không thể kết luận là do cây thuốc mang lại.

Nhầm lẫn giữa "có hoạt tính sinh học" và "điều trị được bệnh"

Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất nghể răm có khả năng ức chế vi khuẩn hoặc một số ký sinh trùng nhất định trong điều kiện thử nghiệm. Điều này không có nghĩa là khi uống vào cơ thể, cây thuốc sẽ tiêu diệt được ấu trùng Toxocara đang ký sinh trong gan, phổi hay các cơ quan khác.

Bệnh diễn biến âm thầm

Ở nhiều trường hợp, triệu chứng có thể giảm dần theo thời gian hoặc dao động từng đợt. Người bệnh dễ nhầm tưởng là nhờ bài thuốc dân gian phát huy tác dụng, trong khi ấu trùng vẫn còn tồn tại trong cơ thể.

Người bệnh nên làm gì khi được chẩn đoán nhiễm sán chó Toxocara?

Nếu kết quả xét nghiệm và thăm khám xác định có chỉ định điều trị, người bệnh nên tuân thủ đúng phác đồ của bác sĩ.

Không nên:

• Tự ý mua thuốc điều trị.
• Ngừng thuốc giữa chừng.
• Chỉ uống nước cây nghể răm hoặc các bài thuốc dân gian thay thế thuốc điều trị.
• Tin vào những quảng cáo "chữa khỏi hoàn toàn chỉ bằng thuốc nam, thuốc bắc" khi chưa có bằng chứng khoa học.

Ngoài việc dùng thuốc, người bệnh cũng cần tái khám đúng hẹn để bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị và theo dõi các chỉ số xét nghiệm khi cần thiết.

Lời khuyên từ Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan

Qua nhiều năm điều trị bệnh ký sinh trùng, tôi nhận thấy không ít người bệnh đến khám sau nhiều tháng hoặc nhiều năm sử dụng các bài thuốc truyền miệng nhưng bệnh vẫn không cải thiện.

Điều quan trọng nhất là người bệnh cần hiểu rằng đến nay chỉ có các phác đồ điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng đã được nghiên cứu và chứng minh hiệu quả mới được WHO và CDC Hoa Kỳ khuyến cáo trong điều trị bệnh Toxocara. Các bài thuốc dân gian, bao gồm cây nghể răm, có thể được sử dụng như thực phẩm hoặc dược liệu theo mục đích khác nếu phù hợp, nhưng không nên xem là phương pháp thay thế điều trị y khoa.

Khi có biểu hiện ngứa kéo dài, nổi mề đay tái phát, tăng bạch cầu ái toan hoặc kết quả xét nghiệm nghi ngờ nhiễm sán chó, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ khám, tư vấn và chỉ định điều trị đúng phác đồ. Điều này giúp nâng cao hiệu quả điều trị, hạn chế biến chứng và tránh mất thời gian với những phương pháp chưa được khoa học chứng minh.

Nếu bạn hoặc người thân đang nghi ngờ nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo (Toxocara) hoặc đã có kết quả xét nghiệm dương tính nhưng chưa biết có cần điều trị hay không, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ tư vấn trực tiếp. Việc điều trị đúng chỉ định, đúng phác đồ và theo dõi đầy đủ sẽ mang lại hiệu quả cao hơn so với việc tự áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng. Đồng thời, hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người hiểu đúng về cây nghể răm trị sán chó, lựa chọn phác đồ điều trị sán chó dựa trên bằng chứng khoa học và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình.

Tiến sĩ Bác sĩ. Nguyễn Hằng Lan

PHÒNG KHÁM ÁNH NGA HÀ NỘI

PHÒNG KHÁM KÝ SINH TRÙNG HÀ NỘI

CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN

ĐC: 443 Giải Phóng, Phương Liệt, Thanh Xuân, HN

Tư vấn 0985294298 - Hotline: 02473001318

Mở của từ 7h đến 17h, thứ 2 đến CN

Xét Nghiệm, Điều Trị Bệnh Giun Sán Gây Ngứa