Bệnh Giun Đũa Chó Mèo: Phân Biệt Toxocara Canis Và Toxocara Cati

Tìm hiểu bệnh giun đũa chó mèo, phân biệt Toxocara canis và Toxocara cati, con đường lây nhiễm, triệu chứng, xét nghiệm và điều trị hiệu quả tại Phòng khám Ký sinh trùng Ánh Nga.

Tổng quan về bệnh giun đũa chó mèo

Theo Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan, bệnh giun đũa chó mèo là một trong những bệnh ký sinh trùng thường gặp tại Việt Nam, đặc biệt ở những người có thói quen tiếp xúc với chó, mèo hoặc sống trong môi trường có nguy cơ ô nhiễm phân động vật.

Tác nhân gây bệnh là ấu trùng của hai loài giun thuộc chi Toxocara gồm:

Toxocara canis (giun đũa chó)
Toxocara cati (giun đũa mèo)

Khi trứng giun theo phân chó mèo ra môi trường, chúng có thể tồn tại trong đất, cát, rau sống hoặc nguồn nước bị ô nhiễm. Con người vô tình nuốt phải trứng giun sẽ trở thành vật chủ ngẫu nhiên. Trong cơ thể người, ấu trùng không phát triển thành giun trưởng thành mà di chuyển đến nhiều cơ quan gây tổn thương và phản ứng viêm.

Tại sao lại gọi là "giun đũa"?

Hình dạng giống giun đũa ở người

Tên gọi "giun đũa" xuất phát từ hình dạng của giun trưởng thành. Chúng có thân dài, hình trụ, màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, tương đối giống với giun đũa ký sinh ở người (Ascaris lumbricoides).

Tuy nhiên, Toxocara canis và Toxocara cati là những loài giun ký sinh chủ yếu ở chó và mèo. Khi xâm nhập vào cơ thể người, chúng tồn tại dưới dạng ấu trùng di chuyển trong các mô và cơ quan.

Phân biệt giun đũa chó và giun đũa mèo

Giun đũa chó (Toxocara canis)

Toxocara canis ký sinh chủ yếu trong ruột non của chó, đặc biệt là chó con.

Đây là loài được ghi nhận gây nhiễm ở người phổ biến nhất hiện nay. Nhiều nghiên cứu cho thấy phần lớn trường hợp bệnh giun đũa chó mèo ở người liên quan đến Toxocara canis.

Giun đũa mèo (Toxocara cati)

Toxocara cati ký sinh trong hệ tiêu hóa của mèo.

Mặc dù vẫn có khả năng lây nhiễm sang người nhưng tỷ lệ thấp hơn so với Toxocara canis. Tuy nhiên, tại các khu vực có mật độ nuôi mèo cao hoặc vệ sinh môi trường chưa đảm bảo, nguy cơ lây nhiễm vẫn đáng được lưu ý.

Loại nào hay nhiễm ở người hơn?

Trong thực tế lâm sàng, Toxocara canis (giun đũa chó) là nguyên nhân thường gặp hơn ở người. Điều này liên quan đến số lượng chó nuôi lớn, khả năng phát tán trứng giun ra môi trường và mức độ tiếp xúc của con người với nguồn lây.

Con đường lây nhiễm vào cơ thể con người

Nuốt phải trứng giun từ môi trường xung quanh

Đây là con đường lây nhiễm vào con người phổ biến nhất.

Trứng giun theo phân chó mèo ra ngoài môi trường, sau một thời gian sẽ phát triển thành dạng có khả năng gây nhiễm. Con người có thể mắc bệnh khi:

Ăn rau sống chưa được rửa sạch.
Sử dụng thực phẩm nhiễm đất cát.
Uống nước bị ô nhiễm.
Trẻ em chơi đùa ở sân đất, bãi cát rồi đưa tay lên miệng.
Tiếp xúc với chó mèo nhưng không rửa tay sạch trước khi ăn.

Tiếp xúc thường xuyên với nguồn lây (người nuôi thú cưng, chăn nuôi, làm nông nghiệp, thu gom phân chuồng...)

Những nhóm thường có nguy cơ cao bao gồm:

Người nuôi chó mèo.
Nhân viên chăm sóc thú y.
Công nhân vệ sinh môi trường.
Trẻ nhỏ thường xuyên chơi trên nền đất.

Triệu chứng khi đã nhiễm giun đũa chó mèo

Dị ứng và ngứa kéo dài

Triệu chứng thường/ hay gặp nhất là:

Ngứa da kéo dài, điều trị da liễu không khỏi.
Mề đay tái phát nhiều lần chưa rõ nguyên nhân.
Nổi ban đỏ, đôi khi không thấy ngứa.
Cảm giác kiến bò dưới da, châm chích dưới da.

Nhiều người điều trị dị ứng trong thời gian dài nhưng không cải thiện do chưa phát hiện nguyên nhân ký sinh trùng.

Dị ứng nổi mẩn do nhiễm ấu trùng Toxocara

Triệu chứng toàn thân

Người bệnh có thể gặp:

Mệt mỏi kéo dài.
Đau đầu.
Rối loạn giấc ngủ.
Đau bụng âm ỉ.
Chán ăn.

Tổn thương các cơ quan

Khi ấu trùng di chuyển đến các cơ quan khác nhau có thể gây:

Tổn thương gan.
Tổn thương phổi.
Viêm cơ.
Tổn thương thần kinh.
Tổn thương mắt làm giảm thị lực hoặc viêm mắt.

Thăm khám và xét nghiệm tại Phòng khám Ký sinh trùng Ánh Nga

Khám chuyên khoa ký sinh trùng

Tại Phòng khám Ký sinh trùng Ánh Nga, người bệnh sẽ được bác sĩ khai thác kỹ:

Triệu chứng hiện tại.
Tiền sử tiếp xúc chó mèo.
Tiền sử dị ứng.
Các yếu tố nguy cơ lây nhiễm.

Xét nghiệm chẩn đoán

Tùy từng trường hợp mà bác sĩ có thể chỉ định:

Xét nghiệm huyết thanh tìm kháng thể Toxocara.
Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi.
Đánh giá số lượng bạch cầu ái toan (Eosinophil).
Xét nghiệm chức năng gan, thận.
Siêu âm hoặc các thăm dò chuyên sâu (nếu cần).

Việc kết hợp giữa triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm chuyên biệt giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.

Phác đồ điều trị bệnh giun đũa chó mèo

Điều trị bằng thuốc đặc hiệu

Bác sĩ sẽ lựa chọn thuốc điều trị phù hợp dựa trên:

Mức độ nhiễm bệnh.
Tuổi tác.
Chức năng gan thận.
Các bệnh lý đi kèm.

Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc điều trị ký sinh trùng khi chưa được thăm khám.

Theo dõi sau điều trị

Sau khi hoàn thành liệu trình, người bệnh thường được:

Tái khám theo lịch hẹn.
Đánh giá đáp ứng điều trị.
Theo dõi chỉ số bạch cầu ái toan.
Kiểm tra lại xét nghiệm khi cần thiết.

Cách phòng ngừa bệnh giun đũa chó mèo

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan khuyến cáo:

Tẩy giun định kỳ cho chó mèo.
Thu gom và xử lý phân vật nuôi đúng cách.
Rửa tay trước khi ăn và sau khi tiếp xúc vật nuôi.
Ăn chín uống sôi.
Rửa sạch rau sống dưới vòi nước.
Hạn chế để trẻ chơi ở khu vực đất cát ô nhiễm.

Liên hệ tư vấn và thăm khám

Nếu bạn thường xuyên bị ngứa da kéo dài, nổi mề đay tái phát hoặc nghi ngờ nhiễm giun đũa chó mèo, hãy chủ động thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

Phòng khám Ký sinh trùng Ánh Nga

Địa chỉ: 443 Giải Phóng, phường Tương Mai, Hà Nội

Hotline: 0985 294 298 – 024 7300 1318

Website: chuyenkhoakysinhtrung.com

Đặt lịch khám ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình khỏi các bệnh ký sinh trùng nguy hiểm.

Tiến sĩ Bác sĩ. Nguyễn Hằng Lan

PHÒNG KHÁM ÁNH NGA HÀ NỘI

PHÒNG KHÁM KÝ SINH TRÙNG HÀ NỘI

CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN

ĐC: 443 Giải Phóng, Phương Liệt, Thanh Xuân, HN

Bs tư vấn 0988161298 - Hotline: 02473001318

Mở của từ 7h đến 17h, thứ 2 đến CN